AZS to atopowe zapalenie skóry. Jak się objawia? Czy dieta ma wpływ na tę chorobę?
Czym jest atopowe zapalenie skóry (AZS)?
AZS to przewlekła, niezakaźna choroba zapalna skóry, której pierwsze symptomy mogą pojawić się już we wczesnym dzieciństwie. U ponad 85% osób chorych pierwsze objawy pojawiają się do 5 roku życia. Objawy AZS mogą utrzymywać się przez całe życie, nasilając się w okresach zaostrzeń i słabnąc w czasie remisji.
Jak objawia się AZS?
Charakterystycznymi objawami AZS są:
- zaczerwienienie
- silny świąd i suchość skóry
- zapalne wypryski, złuszczanie się skóry i zmiany liszajowate, które pojawiają się w ostrej fazie choroby.
Zmiany skórne pojawiają się najczęściej w miejscach, takich jak zgięcia łokciowe i kolanowe oraz skóra twarzy i szyi, ale mogą również obejmować obszar całego ciała.
Przyczyny AZS
Na wystąpienie i rozwój choroby wpływa bardzo wiele czynników – nie wszystkie jednak są znane. Bezpośrednią przyczyną AZS jest naturalne uszkodzenie bariery naskórka, na które mają wpływ czynniki:
- genetyczne
- immunologiczne
- środowiskowe.
Wpływ na rozwój atopowego zapalenia skóry może mieć także współwystępowanie alergii pokarmowej lub astmy oskrzelowej.
Co nasila AZS?
Objawy AZS zaostrza:
- silny stres
- nadwaga i otyłość
- niekorzystne czynniki klimatyczne, zanieczyszczenie powietrza
- szorstkie tkaniny noszone blisko skóry
- drażniące, perfumowane preparaty do higieny skóry
- stosowanie używek.
Nasilenie się objawów choroby może mieć bardzo indywidualny charakter i zależeć od wielu czynników, takich jak:
- stopnień zaawansowania schorzenia
- współistniejące nietolerancje i alergie
- zdolności obronne układu odpornościowego.
Jak powinna wyglądać dieta w AZS
Dieta dla chorych na AZS powinna być dobierana indywidualnie. A chorzy na to schorzenie powinni obserwować, jak ich organizm reaguje na zjedzone produkty.
Jeśli masz AZS, obserwuj swój organizm, szczególnie jeśli zjesz:
- orzechy (zwłaszcza ziemne i laskowe)
- ryby i owoce morza
- jaja
- białka mleka krowiego
- produkty na bazie soi
- produkty pszenne.
Jeśli po zjedzeniu jakiegoś produktu zauważysz, że Twoje AZS się nasiliło, skonsultuj się z lekarzem alergologiem. Lekarz zbada Cię i jeśli będzie taka potrzeba, zleci testy alergologiczne. Dopiero ich wynik może być wskazaniem do stosowania przez dłuższy czas diety eliminującej dany składnik spożywczy.
Produkty i składniki pomocne w walce z AZS
Odpowiednio zbilansowana dieta może pomóc w:
- łagodzeniu objawów i znacznie poprawić stan Twojej skóry
- odbudowie bariery ochronnej naskórka
- hamowaniu stanów zapalnych i wspieraniu układu odpornościowego.
Składniki, które mogą Ci pomóc w AZS to przede wszystkim:
- nienasycone kwasy tłuszczowe, a w szczególności kwasy tłuszczowe omega-3. Znajdziesz je przede wszystkim w tłustych rybach morskich pochodzących z bezpiecznego źródła (np. śledź, łosoś, makrela, halibut), oleju lnianym, oliwie z oliwek, nasionach słonecznika, siemieniu lnianym, pestkach dyni, orzechach włoskich i migdałach.
Nienasycone kwasy tłuszczowe wykazują silne działanie przeciwzapalne, poprawiają nawilżenie i elastyczność skóry, wspomagają przywracanie funkcji ochronnych skóry.
- naturalne antyoksydanty, które znajdziesz w świeżych, sezonowych warzywach i owocach, w szczególności w owocach jagodowych, cytrusach, a także zielonych i pomarańczowych warzywach.
Naturalne antyoksydanty hamują stany zapalne organizmu wywołane przez szkodliwe wolne rodniki, wpływają na poprawę stanu skóry, wzmacniają układ odpornościowy organizmu.
- witamina D, której źródłem są przede wszystkim ryby morskie, a także żółtka jaj, mleko
Witamina D silnie wpływa na kształtowanie systemu odpornościowego, a tym samym zmniejsza podatność skóry na szkodliwe czynniki zewnętrzne i drobnoustroje. Szczególnie niebezpieczny jest niedobór tej witaminy, dlatego należy konsultować z lekarzem jej ewentualną suplementację.
- prebiotyki (rozpuszczalne w wodzie frakcje błonnika pokarmowego), które znajdziesz w czosnku, szparagach, cebuli, cykorii, pomidorze
Prebiotyki wspierają zachowanie równowagi mikroflory bakteryjnej jelit, wzmacniając tym samym barierę ochronną skóry.
- probiotyki, których źródłem są fermentowane produkty mleczne (kefir, maślanka, jogurt naturalny).
Probiotyki dostarczają cennych bakterii probiotycznych wspomagających pracę jelit i układu odpornościowego. Warto włączyć je do diety, jedząc odpowiednie produkty. Ewentualna suplementacja powinna być zawsze konsultowana z lekarzem.
Produkty i składniki niezalecane w AZS
Objawy AZS mogą się nasilić po zjedzeniu niektórych produktów spożywczych, zwłaszcza jeśli jesz je regularnie.
Unikaj przede wszystkim:
- dużych ilości cukru – ciast, batonów, cukierków, słodzonych napojów, dosładzanych płatków śniadaniowych
- żywności przetworzonej – fast foodów, przekąsek typu chipsy, paluszki, dań typu instant
- żywności bogatej w prozapalne nasycone kwasy tłuszczowe – tłustych mięs, wędlin, tłustych serów, śmietanki, masła, smalcu
- dużych ilości produktów pszennych – produktów z mąki pszennej, produktów cukierniczych.
